Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΥΑ 14708/10-08-2007/ΦΕΚ 1616/Β/17-08-2007
1. ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ
Το προσωπικό των επιχειρήσεων που παράγουν, επεξεργάζονται, αποθηκεύουν, μεταφέρουν, διακινούν τρόφιμα ή ασχολούνται με το λιανικό εμπόριο, τη διάθεση τροφίμων, τη μαζική εστίαση και ζαχαροπλαστική ή είναι εργαστήρια παραγωγής ή μεταποίησης τροφίμων. Οι επιχειρήσεις αυτές έχουν υποχρέωση να καταρτίζουν όλο το προσωπικό τους που ασχολείται με χειρισμό τροφίμων, βάσει της διαδικασίας που περιγράφεται στην Υπουργική Απόφαση 14708/17-08-07.
2. ΠΟΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ
Οι επιχειρήσεις τροφίμων που υποχρεούνται σε πλήρη ανάπτυξη συστήματος HACCPμπορούν ή να εφαρμόσουν τα προγράμματα του ΕΦΕΤ ή να αναπτύξουν προγράμματα σύμφωνα με το σύστημα που εφαρμόζουν.
3. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Υπεύθυνος για την εκπαίδευση του προσωπικού είναι ο υπεύθυνος της επιχείρησης.
4. ΠΟΙΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ
Από την παραπάνω εκπαίδευση μπορεί να εξαιρείται μόνο το προσωπικό το οποίο διαθέτει έγκυρο τίτλο σπουδών ή πιστοποιητικό ή αποδεικτικό παρακολούθησης προγράμματος εκπαίδευσης ή κατάρτισης, από το οποίο να προκύπτει σαφώς ότι ο εργαζόμενος είναι επαρκώς καταρτισμένος σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας ή άλλου καταλλήλου κατά περίπτωση τομέα των τροφίμων.
5. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΤΟΧΟΣ
Τα προγράμματα αυτά αποσκοπούν στη διασφάλιση της ποιότητας, την παραγωγή ασφαλών προϊόντων και την προστασία του καταναλωτή σύμφωνα με τον Κανονισμό 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 για την υγιεινή των τροφίμων.
6. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΦΕΤ
Ο ΕΦΕΤ καθορίζει το ελάχιστο περιεχόμενο των προγραμμάτων, εγκρίνει και ελέγχει την υλοποίησή τους, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, διενεργεί τη διαδικασία αξιολόγησης και εκδίδει τα σχετικά πιστοποιητικά.
7. ΤΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΒΛΕΠΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΤΑ ΚΑΤΑΡΤΙΖΕΙ
Τα προγράμματα εκπαίδευσης διακρίνονται σε τρία επίπεδα.
7.1 Προγράμματα επιπέδου 1
Αφορούν κατάρτιση απλών χειριστών σε γενικά θέματα υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων.
Ελάχιστη διάρκεια :10 ώρες.
Ελάχιστο περιεχόμενο του προγράμματος : όπως περιγράφεται στο συνημμένο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ – ΕΠΙΠΕΔΟ 1.
Για την διεξαγωγή του προγράμματος μπορεί να γίνει από τους εκπαιδευτές χρήση του υφισταμένου εκπαιδευτικού υλικού, με κατάλληλη προσαρμογή, μέχρι σύνταξης νέου.
7.2 Προγράμματα επιπέδου 2
Αφορούν κατάρτιση χειριστών τροφίμων ή εργοδηγών ή προϊσταμένων ή διευθυντών επιχειρήσεων κλπ (Αρθρο 5 παρ.4 εδ. β της ΥΑ).ΟΕ 502.1
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ-γενικά
Ελάχιστη διάρκεια : 20 ώρες.
Ελάχιστο περιεχόμενο του προγράμματος : όπως περιγράφεται στο συνημμένο * ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ – ΕΠΙΠΕΔΟ 2.
Για την διεξαγωγή του προγράμματος μπορεί να γίνει από τους εκπαιδευτές χρήση του υφισταμένου εκπαιδευτικού υλικού, με κατάλληλη προσαρμογή, μέχρι σύνταξης νέου.
7.3 Προγράμματα επιπέδου 3
Αφορούν κατάρτιση υπευθύνων ομάδων και τομέων κλπ (Αρθρο 5 παρ.4 εδ. γ της ΥΑ).
Δεν επιτρέπονται αλλαγές στο ελάχιστο θεματολόγιο του προγράμματος.
Επιτρέπονται μόνο προσθήκες και αύξηση των ωρών επιμόρφωσης.
8. ΑΠΟ ΠΟΙΟΥΣ ΥΛΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
Δυνατότητα εκτέλεσης προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης για το προσωπικό των επιχειρήσεων τροφίμων έχουν:
i. οι ίδιες οι επιχειρήσεις για το προσωπικό τους.
ii. οι επαγγελματικοί φορείς, επιμελητήρια, κλαδικά σωματεία.
iii. εκπαιδευτικά ιδρύματα, εκπαιδευτικοί και άλλοι Δημόσιοι Οργανισμοί και διαπιστευμένα κέντρα κατάρτισης.
9. ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
Α. ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΤΑΡΤΙΖΟΜΕΝΩΝ
Ο αριθμός καταρτιζομένων κάθε προγράμματος κατάρτισης πρέπει να είναι τουλάχιστον 10 και δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 30 άτομα. Τροποποίηση του πίνακα υποψηφίων και μέχρι 10 τον αριθμό θα επιτρέπεται μέχρι 25 ημέρες μετά την υποβολή της αρχικής αίτησης και οπωσδήποτε πριν την τελική έγκριση του προγράμματος συνοδευόμενη με όλα τα απαραίτητα παραστατικά. Ο αριθμός των εκπαιδευομένων δεν μπορεί να υπερβεί τον αριθμό εκπαιδευομένων της αρχικής αίτησης του προγράμματος. Οι παραπάνω αλλαγές γνωστοποιούνται με μία και μοναδική αίτηση.
Β. ΩΡΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑ ΗΜΕΡΑ
Ο αριθμός ωρών κατάρτισης ανά ημέρα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 8.
Αν το πρόγραμμα διαρκεί περισσότερο από μία ημέρα ο αριθμός ωρών ανά ημέρα δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος των 5 και μικρότερος των 3.
Γ. ΩΡΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ
Ένας εκπαιδευτής δεν μπορεί να υπερβεί τον αριθμό των 5 ωρών ανά ημέρα (μαζί με τις ώρες αναπλήρωσης) ή των 3 ωρών στην ίδια ομάδα εκπαιδευομένων (χωρίς τις ώρες αναπλήρωσης). Ο περιορισμός αυτός δεν ισχύει για την περίπτωση των νησιών.
Αναπλήρωση του εκπαιδευτή μπορεί να γίνει εφόσον αυτό γνωστοποιηθεί έγκαιρα με συνημμένη υπεύθυνη δήλωση αποδοχής από μέρους του αναπληρωτή.Για κάθε ενότητα του περιεχομένου ενός προγράμματος θα ορίζεται ένας εκπαιδευτής με ένα μόνο αναπληρωτή του.
Δ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ
Εκπαιδευτές δημόσιοι υπάλληλοι θα πρέπει να έχουν εξασφαλίσει την προβλεπόμενη άδεια άσκησης ιδιωτικού έργου με αμοιβή, η οποία θα συνυποβάλλεται.
Ε. Έλεγχος Εκτέλεσης των Προγραμμάτων.
Κυρώσεις
1. Ο έλεγχος της καλής εκτέλεσης των προγραμμάτων θα διενεργείται από υπαλλήλους του ΕΦΕΤ με έκτακτους και αιφνιδιαστικούς ελέγχους με μέριμνα τριμελούς επιτροπής.
2. Εάν από τους ελέγχους που θα διενεργούν διαπιστώνονται σοβαρές παραβάσεις στην εκτέλεση των προγραμμάτων τότε οι φορείς εκτέλεσης των προγραμμάτων αυτών θα αποκλείονται από τη συμμετοχή τους σε νέα προγράμματα, με απόφαση του Δ.Σ. μετά από σχετική εισήγηση της τριμελούς επιτροπής. Οι τυχόν διαπιστούμενες παραβάσεις θα αναγράφονται στο παρουσιολόγιο.
10. ΠΟΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΤΑΙ
Επιλογή Φορέα Υλοποίησης:
α. Η επιχείρηση η οποία προγραμματίζει να εκπαιδεύσει το προσωπικό της ή ο εργαζόμενος σε επιχείρηση τροφίμων ο οποίος ενδιαφέρεται να αποκτήσει βεβαίωση εκπαίδευσης για κάποιο από τα προγράμματα εκπαίδευσης ή κατάρτισης επιλέγει τον Εκπαιδευτικό Φορέα με τον οποίο επιθυμεί να συνεργαστεί, αφού λάβει διαβεβαίωση από αυτόν ότι κατά την εκπαίδευση θα χρησιμοποιηθούν Εκπαιδευτές από το Μητρώο Εκπαιδευτών του ΕΦΕΤ.
β. Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν τους κατάλληλους χώρους και εποπτικά μέσα μπορούν να διεξάγουν οι ίδιες την εκπαίδευση, αρκεί να τηρούν όλες τις αναφερόμενες στην παρούσα διαδικασία προδιαγραφές και να χρησιμοποιούν Εκπαιδευτές από το Μητρώο Εκπαιδευτών του ΕΦΕΤ.
Υποβολή αιτήσεων για έγκριση προγραμμάτων από τους φορείς υλοποίησης
Οι αιτήσεις για έγκριση των προγραμμάτων πρέπει να υποβάλλονται έγκαιρα (40 τουλάχιστον ημέρες) πριν την έναρξη του προγράμματος για να υπάρχει το χρονικό περιθώριο γνωμοδότησης από τον ΕΦΕΤ. Οι υποβαλλόμενες αιτήσεις θα αφορούν χρονικό ορίζοντα 3 μηνών (90 ημερολογιακών ημερών) από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης
Τρόπος υποβολής αιτήσεων
Οι αιτήσεις για έγκριση των προγραμμάτων υποβάλλονται από τον ενδιαφερόμενο φορέα υλοποίησης, μέσα σε φάκελο που περιέχει όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, προς τη Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ενημέρωσης και Πληροφορικής του ΕΦΕΤ. Κάθε αίτηση θα αφορά ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα και θα λαμβάνει ξεχωριστό αριθμό που θα χαρακτηρίζει μοναδικά το πρόγραμμα. Το έντυπο της αίτησης είναι συνημμένο στην παρούσα. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που θα αποσταλούν στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ενημέρωσης και Πληροφορικής του ΕΦΕΤ είναι τα παρακάτω :
- Το συμπληρωμένο και υπογεγραμμένο έντυπο της αίτησης.
- Αντίγραφο της αίτησης της κάθε επιχείρησης που απευθύνεται προς τον εκπαιδευτικό φορέα και ενδιαφέρεται να εκπαιδεύσει το προσωπικό της, στην οποία αίτηση, μεταξύ των άλλων θα περιγράφεται αναλυτικά η δραστηριότητα της επιχείρησης.
- Αναλυτικό πρόγραμμα κατάρτισης προσωπικού σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 5.
- Αναλυτική περιγραφή των χώρων εκτέλεσης του προγράμματος σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 13.
- Υπεύθυνη δήλωση του υπευθύνου του εκπαιδευτικού φορέα ότι τα αναγραφόμενα στην αναλυτική περιγραφή των χώρων εκτέλεσης του προγράμματος είναι αληθή.
- Στην περίπτωση που ο χώρος επιμόρφωσης είναι αίθουσα ξενοδοχείου, επιμελητηρίου ή άλλων ν.π.δ., συνεδριακού κέντρου ή σχολική αίθουσα θα υποβάλλεται επιπλέον:
- Υπεύθυνη δήλωση του φορέα υλοποίησης με την οποία θα βεβαιώνεται ότι ο χώρος διαθέτει τον εξοπλισμό και τις δυνατότητες της παραγράφου 13.
- Το σχετικό αποδεικτικό παραχώρησης χρήσης της αίθουσας με αναγραφή του εμβαδού της από τον κάτοχο της αίθουσας.
Στην περίπτωση που προτείνεται αίθουσα εκτός αιθουσών ΚΕΚ και των αιθουσών ξενοδοχείων, επιμελητηρίων ή άλλων ν.π.δ., συνεδριακών κέντρων ή σχολικών αιθουσών θα υποβάλλεται:
- Βεβαίωση της αρμόδιας υπηρεσίας του ΣΕΠΕ ότι η αίθουσα πληροί τις προδιαγραφές της παραγράφου 13 και στην οποία αναγράφεται η επιφάνεια της αίθουσας σε τετραγωνικά μέτρα.
- Το σχετικό αποδεικτικό παραχώρησης χρήσης της αίθουσας από τον κάτοχο της αίθουσας.
- Yπεύθυνη δήλωση του φορέα υλοποίησης με την οποία θα βεβαιώνεται ότι ο χώρος διαθέτει τον εξοπλισμό της παραγράφου 13.
Στην περίπτωση που ο εκπαιδευτής είναι δημόσιος υπάλληλος, ακριβές αντίγραφο της προβλεπόμενης άδειας άσκησης ιδιωτικού έργου με αμοιβή.
- Υπεύθυνη δήλωση του υπευθύνου του προγράμματος ότι το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στην αίτηση έγκρισης και στα συνημμένα αυτής έγγραφα, καθώς και στη σχετική απόφαση έγκρισης που θα εκδώσει ο ΕΦΕΤ.
Οι τακτικοί εκπαιδευτές υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση με την οποία δηλώνουν:
• Την σχέση εργασίας τους και συγκεκριμένα εάν είναι ή δεν είναι δημόσιοι υπάλληλοι.
• Ότι δεν ασχολούνται ως εκπαιδευτές στα προγράμματα αυτά συνολικά πέραν των 5 ωρών ημερησίως και στην ίδια ομάδα εκπαιδευομένων πέραν των 3 ωρών ημερησίως.
• Ότι για τις συγκεκριμένες ώρες εκτέλεσης του συγκεκριμένου προγράμματος του φορέα δεν έχουν δηλώσει συμμετοχή σε άλλο πρόγραμμα.
Οι αναπληρωματικοί εκπαιδευτές υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση με την οποία δηλώνουν ότι αποδέχονται τη συμμετοχή τους ως εκπαιδευτές στα προγράμματα για τις συγκεκριμένες ώρες εκτέλεσης του συγκεκριμένου προγράμματος του φορέα και με τους ίδιους όρουςτων τακτικών εκπαιδευτών.
Έγκριση προγράμματος
Την πληρότητα του φακέλου της αίτησης ελέγχει η Δ/νση Εκπαίδευσης του ΕΦΕΤ, η οποία αξιολογεί τα συνημμένα δικαιολογητικά και εισηγείται στο ΔΣ του ΕΦΕΤ για την έγκριση ή απόρριψη της αίτησης, εντός 15 ημερών από την ημερομηνία πρωτοκόλλησης. Η απόφαση της έγκρισης με όλα τα στοιχεία που απαιτούνται γνωστοποιείται στο φορέα υλοποίησης έγκαιρα, και οπωσδήποτε πριν από την έναρξη εκτέλεσης του προγράμματος.
Ανακοίνωση της ολοκλήρωσης του προγράμματος
Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος και εντός 10 ημερολογιακών ημερών θα αποστέλλονται στη Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ενημέρωσης και Πληροφορικής του ΕΦΕΤ, σε γραπτή μορφή τα πρωτότυπα παρουσιολόγια και σε γραπτή και ηλεκτρονική μορφή ο κατάλογος των τελικώς καταρτισθέντων καθώς και αποδεικτικό κατάθεσης σε τραπεζικό λογαριασμό του ΕΦΕΤ χρηματικού ποσού, το οποίο έχει καθορισθεί, με απόφαση του Δ.Σ. του ΕΦΕΤ, σε τριάντα ευρώ (30 €) ανά καταρτισθέντα. Η κατάθεση γίνεται στον λογαριασμό GR.3001.0002.4000.0000.0002.6956-3 που τηρεί ο ΕΦΕΤ στην Τράπεζα της Ελλάδος. Σε περίπτωση κατάθεσης μέσω των πρακτορείων της Τράπεζας της Ελλάδος, ο καταθέτης επιβαρύνεται με προμήθεια 1/1000 επί του ποσού της κατάθεσης (30 Λεπτά του Ευρώ). Σας γνωρίζουμε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος έχει πρακτορεία και σε ορισμένες ΔΟΥ.
γ. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ
Στο τέλος του προγράμματος οι εκπαιδευόμενοι υπόκεινται σε εξετάσεις προκειμένου να αξιολογηθούν. ΟΙ εξετάσεις θα γίνονται σε σημεία και χρόνο που καθορίζονται από τον ΕΦΕΤ και τα οποία γνωστοποιούνται στο φορέα υλοποίησης εντός 10 ημερών από την ανακοίνωση ολοκλήρωσης του προγράμματος μέσω του ιστοτόπου του ΕΦΕΤ. Η αξιολόγηση και η κατάρτιση του τελικού πίνακα των επιτυχόντων γίνεται με μέριμνα των τριμελών επιτροπών που ορίζονται από το Δ.Σ. του ΕΦΕΤ σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 3438/2006.
11. ΠΡΟΣΟΝΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ
Η επιχείρηση ή το επιμελητήριο, ή το κλαδικό σωματείο ή ο εκπαιδευτικός φορέας που έχει αναλάβει την υποχρέωση να οργανώσει το Υποχρεωτικό Πρόγραμμα Κατάρτισης Προσωπικού Επιχειρήσεων Τροφίμων, υποχρεούται να επιλέγει Εκπαιδευτές από τα Μητρώα Εκπαιδευτών του ΕΦΕΤ ή το Γενικό Μητρώο Εκπαιδευτών Επιχειρήσεων Τροφίμων έως ότου καταργηθεί, όπως ορίζεται στην υπ’ αριθμ. ΥΑ 14707/2007 (Μητρώο Εκπαιδευτών ΕΦΕΤ)
12. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΦΟΡΕΑ
Ο Εκπαιδευτικός Φορέας που αναλαμβάνει τη διεξαγωγή της επίσημης εκπαίδευσης του ΕΦΕΤ έχει την υποχρέωση :
• Να χρησιμοποιεί εκπαιδευτές από το Μητρώο Εκπαιδευτών του ΕΦΕΤ.
• Να ενημερώνει τον ΕΦΕΤ για τη διεξαγωγή εκπαίδευσης ώστε να ενημερωθεί έγκαιρα η τριμελής επιτροπή αξιολόγησης.
• Να χρησιμοποιεί τα για το σκοπό αυτό συνταχθέντα από τον ΕΦΕΤ έντυπα.
• Η ενημέρωση είναι υποχρεωτική.
• Να διαθέτει τον κατάλληλο χώρο εκπαίδευσης, ο οποίος πρέπει να πληροί τους όρους της επομένης παραγράφου.
Ο φορέας υλοποίησης ευθύνεται για τον έλεγχο των στοιχείων των παρευρισκομένων στην αίθουσα εκπαίδευσης με εκείνα που δηλώθηκαν στην αίτηση.
ΠΩΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΝ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ
Οι εκπαιδευτικοί φορείς που επιθυμούν να επικοινωνήσουν με επιχειρήσεις τροφίμων ή εργαζόμενους με θέμα την παροχή εκπαίδευσης σύμφωνα με την ΥΑ μπορούν να απευθυνθούν μόνον με την αποστολή του παρόντος ενημερωτικού υλικού στο οποίο συμπληρώνουν στην αντίστοιχη θέση τα στοιχεία τους. Απαγορεύεται αυστηρά επί ποινή αποκλεισμού από την δυνατότητα εκτέλεσης προγραμμάτων εκπαίδευσης, η πάσης φύσεως προφορική ενημέρωση η οποία ενδέχεται να δημιουργήσει εσφαλμένη εντύπωση για την ιδιότητα του καλούντος, τον ρόλο του ΕΦΕΤ, το σκοπό των προγραμμάτων τις επιπτώσεις στις επιχειρήσεις ή στους εργαζόμενους από τη μη συμμόρφωση με τα οριζόμενα από την ΥΑ κλπ ή να αποτελέσει ή να ερμηνευθεί ως άσκηση πίεσης, σε συνδυασμό και με όσα αναφέρονται στο Άρθρο 11 παρ.3 της ΥΑ.ΟΕ 502.1
13. ΧΩΡΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ (Αρθρο 4 της ΥΑ 14708/10-08-2007/ΦΕΚ 1616/Β/17-08-2007 )
1. Τα προγράμματα κατάρτισης προσωπικού επιχειρήσεων τροφίμων μπορούν να εκτελούνται:
α. Σε πιστοποιημένες από το ΕΚΕΠΙΣ δομές.
β. Σε αίθουσες συγκεντρώσεων ξενοδοχείων, συνεδριακών κέντρων, επιμελητηρίων ή άλλων ΝΠΔΔ ή σε σχολικές αίθουσες που διαθέτουν τον εξοπλισμό της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου.
γ. Σε κάθε άλλο χώρο εφόσον πρώτα εξασφαλιστεί ότι πληροί τις προδιαγραφές της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου με επί τόπου αυτοψία των τεχνικών επιθεωρητών εργασίας κατόπιν σχετικής αίτησης του ενδιαφερόμενου φορέα προς την τοπική υπηρεσία τεχνικής και υγειονομικής επιθεώρησης εργασίας. Μικρές αποκλίσεις από τις προδιαγραφές της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου μπορούν να γίνονται δεκτές μόνο μετά από γνώμη του ΣΥΑΕ.
2. α. Ο μέγιστος αριθμός εκπαιδευόμενων και εφ’ όσον η χωρητικότητα της αίθουσας επαρκεί δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος του 30.
β. Η ελάχιστη επιφάνεια χώρου κάθε αίθουσας διδασκαλίας πρέπει να είναι 1,5 τ.μ. ανά καταρτιζόμενο.
γ. Για κάθε εκπαιδευόμενο θα εξασφαλίζεται ο κατάλληλος εξοπλισμός (καρέκλα-τραπέζι).
3. Ελάχιστες προδιαγραφές χώρων κατάρτισης ή εκπαίδευσης.
α. Αίθουσες διδασκαλίας
Οι αίθουσες διδασκαλίας πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προδιαγραφές:
Το καθαρό εμβαδόν δαπέδου κάθε αίθουσας διδασκαλίας πρέπει να είναι τουλάχιστον 22 τ.μ.
Η ελάχιστη επιφάνεια χώρου κάθε αίθουσας διδασκαλίας πρέπει να είναι 1,5 τ.μ. ανά καταρτιζόμενο ή 3 τ.μ. ανά άτομο, για την περίπτωση που ο καταρτιζόμενος είναι άτομο με αναπηρία
Οι αίθουσες πρέπει να έχουν επαρκή άμεσο φυσικό φωτισμό και επαρκή αερισμό μέσω εύχρηστων φεγγιτών ή ηλεκτρικών εξαεριστήρων ή κεντρικού συστήματος αερισμού (ανανέωσης του αέρα).
Πρέπει επίσης να διαθέτουν κατάλληλο και ομοιόμορφο τεχνητό φωτισμό.
Οι πόρτες των αιθουσών πρέπει να έχουν καθαρό ελεύθερο άνοιγμα τουλάχιστον 0.90 μ. και ύψος τουλάχιστον 2.20 μ. Οι πόρτες των αιθουσών διδασκαλίας, για λόγους ασφαλείας, πρέπει να ανοίγουν από μέσα προς τα έξω.
Δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται για αίθουσες διδασκαλίας υπόγειοι χώροι.
Το ελάχιστο ελεύθερο ύψος των αιθουσών δεν μπορεί να υπολείπεται των 2.40 μ. και 2.20 μ. για οικοδομές που έχουν διαμορφωθεί πριν από τις 30-9-55. Για τους εργαστηριακούς χώρους οι διαστάσεις μπορούν να οριστούν μεγαλύτερες.
β. Χώροι διαλειμμάτων – Κοινόχρηστοι χώροι
Κοντά στις αίθουσες διδασκαλίας πρέπει να υπάρχουν κατάλληλοι και επαρκείς χώροι διαλειμμάτων. Οι χώροι διαλειμμάτων πρέπει να είναι εύκολα και γρήγορα προσβάσιμοι από τις αίθουσες διδασκαλίας. Η ελάχιστη επιφάνεια του χώρου διαλειμμάτων πρέπει να είναι 0.8 τ.μ. ανά καταρτιζόμενο. Ως χώροι διαλειμμάτων συνυπολογίζονται οι χρησιμοποιούμενοι διάδρομοι εφ’ όσον έχουν πλάτος τουλάχιστον 1.30 μ, στεγασμένοι ελεύθεροι χώροι (υπαίθριοι ή ημιυπαίθριοι), οι προθάλαμοι και ασκεπείς χώροι αποκλειστικής χρήσης του φορέα επιμόρφωσης. Οι διάδρομοι που εξυπηρετούν διδακτικούς χώρους από τη μία πλευρά πρέπει να έχουν πλάτος τουλάχιστον 1.30 μ. Όλες οι αίθουσες πρέπει να διαθέτουν δικό τους χώρο διαλειμμάτων ανάλογο με τη δυναμικότητά τους.
Ως χώροι διαλειμμάτων συνυπολογίζονται:
α) Οι χρησιμοποιούμενοι διάδρομοι εφόσον έχουν πλάτος τουλάχιστον 1.30 μ.
β) Στεγασμένοι ελεύθεροι χώροι (υπαίθριοι ή ημιυπαίθριοι)
γ) Οι προθάλαμοι
δ) Ασκεπείς χώροι
Κοντά στις αίθουσες διδασκαλίας και στους χώρους διαλειμμάτων πρέπει να υπάρχουν:
Τουλάχιστον μία (1) τουαλέτα ανδρών και μία (1) τουαλέτα γυναικών, για δυναμικότητα έως και 25 ατόμων. Συνεκτιμάται η ύπαρξη προθαλάμων. Το ελάχιστο συνολικό ύψος των στηθαίων και των κιγκλιδωμάτων πρέπει να είναι 1.20 μ.
Φαρμακείο Πρώτων Βοηθειών.
κατάλληλη σήμανση των αιθουσών διδασκαλίας, των W.C., των χώρωνδιαλειμμάτων, των εξόδων κινδύνου κλπ. και σχεδιαγράμματα διαφυγής σε εμφανή σημεία.
γ. Εξοπλισμός
Οι αίθουσες διδασκαλίας πρέπει υποχρεωτικά να διαθέτουν κατ’ ελάχιστο τον παρακάτω εξοπλισμό:
Τραπέζια – καθίσματα ανά αίθουσα, αναλόγου αριθμού με τη δυναμικότητα της αίθουσας και ανάλογων προδιαγραφών με αυτά των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Ένα φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή με DVDdrive, CDdrive ή Combodrive,
Διαφανοσκόπειο (overheadprojector) ή μηχανή προβολής slides ή άλλη ισοδύναμη δυνατότητα
Οθόνη προβολής
Πίνακα
δ. Χώροι Πρακτικής Άσκησης
Οι χώροι πρακτικής άσκησης μπορεί να είναι αίθουσες, εργαστήρια, υπηρεσίες ή επιχειρήσεις τροφίμων. Ανάλογα με την περίπτωση και τον αριθμό των καταρτιζομένων, η πρακτική άσκηση γίνεται είτε κατά τμήματα σε μία επιχείρηση είτε σε διαφορετικές επιχειρήσεις με κατάλληλους χώρους.
στ. Εγκατάσταση θέρμανσης
Οι αίθουσες διδασκαλίας και οι χώροι διαλειμμάτων και υγιεινής πρέπει να διαθέτουν εγκατάσταση θέρμανσης.
14. ΕΚΔΟΣΗ ΒΕΒΑΙΩΣΕΩΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ
Μετά την περάτωση του εκπαιδευτικού προγράμματος, θα εκδίδονται προσωρινέςβεβαιώσεις από τους φορείς εκτέλεσης σύμφωνα με το παρακάτω υπόδειγμα:
ΒΕΒΑΙΩΣΗ
Βεβαιώνεται ότι ο/η <Ονομα – Επώνυμο – Πατρώνυμο – ΑΦΜ ή ΑΔΤ), παρακολούθησε εκπαιδευτικό πρόγραμμα επιπέδου 1, σύμφωνα με την ΥΑ 14708/07, διάρκειας < > ωρών, το οποίο υλοποίησε ο εκπαιδευτικός φορέας < Τίτλος εκπαιδευτικού φορέα> στ..<τόπος διεξαγωγής> από …….. εως……….<χρόνος διεξαγωγής>. Η παρούσα βεβαίωση δεν αντικαθιστά ούτε υποκαθιστά την επίσημη βεβαίωση την οποία εκδίδει ο ΕΦΕΤ σύμφωνα με την ΥΑ 14708/07(άρθρο 9, παρ. 13).
(Τόπος, Ημερομηνία)
Ο υπεύθυνος
(Ονοματεπώνυμο, Υπογραφή, Σφραγίδα)
Οι επίσημες βεβαιώσεις, μετά την επιτυχή περάτωση της προβλεπόμενης δοκιμασίας (εξετάσεις), θα εκδίδονται από τον ΕΦΕΤ και θα αποστέλλονται απευθείας στους δικαιούχους.
15. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Από τον ιστοτόπο του ΕΦΕΤ(www.efet.gr).
16. ΤΡΟΠΟΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΥΠΟΨΗΦΙΟ ΦΟΡΕΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
Στο χώρο αυτό ο κάθε φορέας υλοποίησης παραθέτει τα στοιχεία του και δηλώνει τη διαθεσιμότητά του για εκτέλεση προγραμμάτων εκπαίδευσης σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ΥΑ 14708/10-08-2007/ΦΕΚ 1616/Β/17-08-2007
Ομάδα Καταριζομένων/Εκπαιδευομένων
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε κάθε άτομο μιας επιχείρησης τροφίμων που έρχεται καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε επαφή με τα τρόφιμα. Το άτομο αυτό χαρακτηρίζεται ως “απλός χειριστής τροφίμων”. Σκοπός του προγράμματος είναι να εκπαιδεύσει τον καταρτιζόμενο σε θέματα στοιχειώδους υγιεινής των τροφίμων, έτσι ώστε αυτός κατά την εξάσκηση των καθηκόντων του αφ’ ενός μεν να μην αποτελεί μέσο διακινδύνευσης της ασφάλειας των παραγομένων προϊόντων, αλλά επίσης ούτε με τις ενέργειές του να την θέτει σε κίνδυνο.
Το πρόγραμμα αυτό, με μέριμνα και υποχρέωση των επιχειρήσεων, είναι υποχρεωμένοι να το παρακολουθήσουν όλοι οι εργαζόμενοι της κατηγορίας αυτής..
Περιεχόμενο Προγράμματος
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης και αρχές του HACCP που σχετίζονται με την εφαρμογή του.
1. Εισαγωγή στην ασφάλεια τροφίμων
2. Μικροοργανισμοί και χαρακτηριστικά αυτών
3. Τροφοδηλητηριάσεις και η παρεμπόδισή τους
4. Ατομική υγιεινή και συμπεριφορά του χειριστή τροφίμων
5. Το Εργασιακό Περιβάλλον
6. Πρακτικές καθαρισμού
7. Κοινά μιάσματα και έλεγχος αυτών
8. Νομοθεσία υγιεινής τροφίμων
Αναλυτικό Πρόγραμμα
Οι διδάσκοντες στο πρόγραμμα πρέπει να έχουν υπ’ όψιν τους και εφαρμόζουν τα παρακάτω.
1. Εισαγωγή στην ασφάλεια τροφίμων
i. Αναπτύσσονται τα οφέλη των υψηλών προδιαγραφών υγιεινής εντός της επιχείρησης τροφίμων, εξηγώντας τι εννοούμε με τον όρο “Υγιεινή Τροφίμων”.
ii. Αναλύονται το μειονεκτήματα και κόστος των φτωχών προδιαγραφών υγιεινής εντός της επιχείρησης.
iii. Συζητείται ο ρόλος του εργοδότη και του εργαζομένου στη διατήρηση των προδιαγραφών υγιεινής
iv. Ορίζονται οι όροι “τροφοδηλητητρίαση” και “επιμόλυνση τροφίμου”.
v. Αναλύεται η επίπτωση των τροφοδηλητηριάσεων στη χώρα κατά τα τελευταία έτη.
2. Μικροοργανισμοί και χαρακτηριστικά αυτών
i. Που ανευρίσκονται
ii. Περιγραφή της γενικής δομής, σχήματος και μεγέθους
iii. Εξήγηση του πολλαπλασιασμού και των συνθηκών ανάπτυξης
iv. Εξήγηση του τι σημαίνει “τρόφιμο υψηλής επικινδυνότητος”, δίδοντας παραδείγματα
v. Εξήγηση της σπουδαιότητας της θερμοκρασίας και τι είναι η “επικίνδυνη ζώνη”, αναφέροντας πρακτικά παραδείγματα
vi. Σύντομη περιγραφή του σχηματισμού σπόρων και τοξινών, τη δράση τους και των μεθόδων καταστροφής
vii. Ορισμός των όρων “παθογόνο” και “αλλοίωση τροφίμου”
viii. Διαφοροποίηση μεταξύ παθογόνων και αλλοιούντων μικροοργανισμών
ix. Εξήγηση πως μπορεί να γίνει έλεγχος των μικροοργανισμών με:
a. Χαμηλές θερμοκρασίες
b. Θέρμανση και θερμή διατήρηση
c. Υψηλές θερμοκρασίες
d. Αφυδάτωση
e. Ξύδι και αλάτιση
f. Κενό και συσκευασία
g. Χημικά συντηρητικά
h. Εξήγηση πως μπορούν να καταστραφούν οι μικροοργανισμοί
3. Τροφοδηλητηριάσεις και η παρεμπόδισή τους
i. Σύντομη περιγραφή της διαφοράς μεταξύ τροφοτοξίνωσης και τροφολοίμωξης
ii. Περιγραφή των πηγών, τύπων τροφίμων που περιλαμβάνονται, περιόδων επώασης,
φυσικών συμπτωμάτων και διάρκειας αυτών, δίδοντας παραδείγματα για τα
a. Salmonella
b. Clostridium perfringens
c. Staphylococcus aureus
d. Bacillus cereus
e. Clostridium botulinum
f. Campylobacter jejuni
g. Listeria monocytogenes
h. E. coli
i. Άλλους μικροοργανισμούς
iii. Ορισμός των όρων “φορέας” και “περίπτωση” ή “επεισόδιο” και πως αυτά συνδέονται με το χειρισμό των τροφίμων
iv. Σύντομη εξήγηση του ότι τροφοδηλητηρίαση μπορεί να προκύψει από επιμόλυνση των τροφίμων με χημικά, ιούς και από δηλητηριώδη φυτά και ιχθυηρά, δίδοντας παραδείγματα
v. Παραδείγματα φυσικών επιμολύνσεων τροφίμων, πως μπορούν να συμβού και με τι συχνότητα, καθώς και πως παρεμποδίζονται
vi. Εξήγηση του πως συμβαίνει μικροβιακή επιμόλυνση και ως παρεμποδίζεται
vii. Εξήγηση της σπουδαιότητας ανακύκλωσης των αποθεμάτων
viii. Ορισμός της ημερομηνίας “διατηρησιμότητας/λήξεως”
ix. Ανακεφαλαίωση του πως η αλυσίδα των τροφίμων μπορεί να κινδυνέψει αν σπάσουν τα:
a. Προστασία από επιμόλυνση
b. Παρεμπόδιση του πολλαπλασιασμού των μικροβίων
c. Καταστροφή των μικροβίων
4. Ατομική υγιεινή και συμπεριφορά του χειριστή τροφίμων
i. Ανάλυση του γιατί ο χειριστής πρέπει να διατηρεί υψηλό επίπεδο ατομικής υγιεινής
ii. Εξήγηση γιατί ο χειριστής πρέπει να φορά κατάλληλο προστατευτικό ρουχισμό, υποδήματα, γάντια, κάλυμμα κόμης και την σημασία του κιβωτίου πρώτων βοηθειών
iii. Ανάπτυξη των γενικών προβλημάτων που συνδέονται, και των λύσεων για αυτά, με τους χειριστές τροφίμων, οι οποίοι:
iv. Φέρουν τραύματα και μολύνσεις
v. Καπνίζουν ή τρώγουν στο χώρο επεξεργασία τροφίμων
vi. Φορούν κοσμήματα, ωρολόγια, έχουν βαμμένα νύχια κ.λπ.
vii. Να αναπτυχθεί ο τρόπος και πότε ο χειριστής τροφίμων πρέπει να πλένει τα χέρια του
a. Περίληψη των κυρίων απαιτήσεων ατομικής υγιεινής
b. Περίληψη των νομικών υποχρεώσεων του χειριστή ως προς την ατομική υγιεινή με ιδιαίτερη αναφορά στη δήλωση ασθένειας
5. Το Εργασιακό Περιβάλλον
i. Εξήγηση του όρο “γραμμική ροή εργασίας”
ii. Περιγραφή των χαρακτηριστικών σχεδιασμού τοίχων, πατωμάτων, ταβανιών και επιφανειών εργασίας δίδοντας παραδείγματα
iii. Περιγραφή των χαρακτηριστικών σχεδιασμού των εργαλείων και εξοπλισμού χειρισμού τροφίμων
iv. Εξήγηση της σπουδαιότητας της κατάλληλης συντήρησης των χώρων, εξοπλισμού και σκευών
v. Περιγραφή των προδιαγραφών για το φωτισμό και εξαερισμό στο εργασιακό περιβάλλον
vi. Περιγραφή των αποδεκτών μεθόδων για διάθεση αποβλήτων και απορριμμάτων, εσωτερικά και εξωτερικά της επιχείρησης
vii. Η ανάγκη ο εργοδότης να παρέχει:
a. Εγκαταστάσεις πλύσης χεριών
b. Αποχωρητήρια
c. Χώρους φύλαξης ιματισμού και αλλαγής ρουχισμού
6. Πρακτικές καθαρισμού
i. Υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει επαρκείς και κατάλληλές εγκαταστάσεις πλύσης για τρόφιμα, εξοπλισμό και σκεύη
ii. Πλεονεκτήματα της ύπαρξης προδιαγραφών καθαρισμού και εξυγίανσης εντός του χώρου εργασίας
iii. Ορισμός των όρων:
a. Καθαρισμός
b. Εξυγίανση
c. Απορρυπαντικό
d. Απολυμαντικό
e. Βακτηριοκτόνο
f. Βακτηριοκτόνο απορρυπαντικό/μέσο εξυγίανσης
g. Περιγραφή του πως μπορούν να καθαρισθούν και εξυγιανθούν οι χώροι, εξοπλισμός και σκεύη μιας επιχείρησης τροφίμων
7. Κοινά μιάσματα και έλεγχος αυτών
i. Ορισμός του όρου “μίασμα τροφίμου” και εξήγηση των προβλημάτων που συνδέονται με αυτά σε μια επιχείρηση τροφίμων
ii. Για κάθε μια από τις παρακάτω κατηγορίες μιασμάτων:
a. Τρωκτικά
b. Έντομα
c. Πουλιά
Σύντομη περιγραφή των πολύ γενικών όρων συμπεριφοράς, σημείων ύπαρξης και ελέγχου
iii. Εξήγηση γιατί τα κατοικίδια δεν μπορούν να βρίσκονται σε μια επιχείρηση τροφίμων και σε μια κουζίνα
8. Νομοθεσία υγιεινής τροφίμων
i. Περιγραφή με πολύ γενικούς όρους των κυρίων απαιτήσεων της νομοθεσίας που
αφορά:
a. Την υγιεινή τροφίμων
b. Την απαγόρευση πώλησης ακατάλληλων και μη κανονικών τροφίμων
c. Την κατασκευή και συντήρηση χώρων, εξοπλισμού και σκευών
d. Την εκπαίδευση του προσωπικού
e. Τις υποχρεώσεις ενός χειριστή τροφίμων
